دندانپزشکی در دوران بارداری

بارداری از جمله معدود شرایطی است که وقتی برای یک خانم پیش می‌آید تقریباً تمامی زمینه‌های زندگی او را برای مدت ۹ ماه تحت تأثیر قرار می‌دهد. یک خانم باردار خواسته یا ناخواسته از برخی شرایط عادی و روزمره اجتناب می‌کند و بالعکس شرایطی را برای حفظ سلامت جنین خود مراعات می کند که شاید در حالت عادی به آنها بی‌توجه باشد.

توجه به این نکته ضروری است که بارداری بیماری نیست اما با یک خانم باردار به واسطه شرایط خاص فیزیولوژیک بارداری به شکل یک بیمار رفتار می‌شود. بنابراین مثل یک بیمار پای بایدها و نبایدهایی وسط می‌آید که تا قبل از بارداری از آنها خبری نبود و مراقبت‌های دندانپزشکی از آن جمله‌اند…

کسی در مورد لزوم درمان‌های دندانپزشکی برای تمام اقشار و گروه‌ها در جامعه کوچک‌ترین شکی ندارد اما در مورد خانم‌های باردار قضیه کمی متفاوت است.

داستان‌های ترسناکی از تأثیر منفی درمان‌های دندانپزشکی روی جنین در جامعه رواج دارد و شاید به واسطه همین قصه‌ها بسیاری از خانم‌های باردار در دوران بارداری از مراجعه به دندانپزشک هراسانند. شاید خیلی هم نتوان به آنها خرده گرفت؛ درمان‌های دندانپزشکی اصولا استرس‌زا و لوازم مورد استفاده در آن کمابیش ترسناک هستند.

از سوی دیگر درد و بی‌حسی با آن سرنگ خوفناک هم وجود دارد. به داروهای بی‌حسی و سایر مواد مورد استفاده در دندانپزشکی هم با شک و تردید نگریسته می‌شود که مبادا برای جنین مضر باشند. اما از همه مهم‌تر رادیوگرافی و اشعه‌ای است که همه از اثرات وحشتناک آن سخن می‌گویند. مطالبی که در بالا آمد اصلی‌ترین موارد نگرانی است که خانم‌های باردار در مطب دندانپزشکی عنوان می‌کنند اما باید گفت عمده آنها بی‌پایه و اساس است.

افزایش میزان هورمون های بدن در زمان بارداری، باعث ورم و خونریزی لثه ها می شود و گیر کردن غذا بین دندان ها، این التهاب را بدتر می کند. همین لثه های متورم اگر همراه با رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان باشد معمولا خون ریزی از لثه را همراه خواهد داشت. انجام کارهای دندانپزشکی پیشگیری کننده در زمان بارداری لازم است تا از عفونت های دهانی مانند بیماری لثه جلوگیری کند، زیرا این عفونت ها باعث تولد نوزاد نارس می شوند و همچنین دندانپزشکی در دوران بارداری عوارضی را به همراه خواهد داشت.

قبل اقدام به بارداری به دندانپزشکی مراجعه کنید، چون در دوران بارداری خیلی از دندان های خراب، ذات خودشون رو نشون میدهند.

در دوران بارداری هم هر زمانیکه دندان هایتان درد گرفت باید به دندان پزشکی مراجعه کنید. اما بهترین زمان برای کارهای دندانپزشکی در بارداری، ۱۶ تا ۲۶ هفته ست. هفته ۶ تا ۱۶ رو معمولا گفته میشه که دندانپزشکی نرید، بخاطر اینه که انقباضات رحمی، خونریزی و … را تحریک نکند.

دلایل دچار شدن به درد دندان در طول دوره بارداری


مشابه سایر زنان، خانم‌های باردار نیز مستعد ابتلا به مشکلات مختلف دندان مثل پوسیدگی دندان، بیماری‌های لثه، مشکلات مربوط به رشددندان عقل، ترک خوردن دندان، یا سایر مشکلات مانند آن هستند. علاوه بر این، عوامل خاص می‌توانند احتمال ابتلا به مشکلات دندان را در طول دوره بارداری افزایش داده و به این ترتیب درد دندان شدید را برای فرد به همراه داشته باشند. مهم‌ترین دلایل دچار شدن به درد دندان در طول دوره بارداری عبارت‌اند از:

  • ابتلا به ژنژیویت بارداری: تغییرات هورمونی در طول دوره بارداری در بدن خانم‌ها می‌تواند باعث التهاب و ورم لثه‌ها شود. در اصطلاح به  این مشکل ژنژیویت بارداری گفته می‌شود و در صورت عدم درمان مناسب آن، این مشکل می‌تواند باعث ابتلا به بیماری‌های لثه، عفونت شدید لثه و آبسه لثه شود. توجه داشته باشید این شرایط می‌توانند برای فرد بسیار دردناک باشد و بیش از ۵۰۰% تمام زنان  باردار با علائم ژنژیویت بارداری مواجه می‌شوند.
  • تغییر در رژیم غذایی: عوامل هورمونی و روانی می‌توانند باعث ایجاد تغییرات در رژیم غذایی فرد در طول دوره بارداری شوند. در  حقیقت بسیاری از خانم‌ها به خاطر شرایط بارداری میزان مصرف شکر را در رژیم غذایی خود افزایش می‌دهند و این شرایط می‌تواند خطر ابتلا به درد دندان را به خاطر ایجاد پوسیدگی دندان افزایش دهد.
  • فقر کلسیم: زنان باردار نیاز به افزایش سطح کلسیم مصرفی خود داشته و این ماده در تشکیل استخوان‌های کودک نقش کلیدی دارد. در حقیقت کاهش سطح کلسیم بدن مادر می‌تواند چرخه طبیعی تامین مواد معدنی مورد نیاز مینای دندان را ضعیف کرده و در عمل  باعث افزایش خطر دچار شدن به پوسیدگی و درد دندان شود.
  • ویار بارداری: افزایش حالت تهوع در طول دوره بارداری می‌تواند باعث التهاب لثه‌ها به خاطر قرارگیری آن‌ها در معرض اسید معده و از  بین رفتن مواد معدنی مینای دندان شود. این شرایط در نهایت می‌تواند ابتلای به بیماری لثه و پوسیدگی دندان را برای فرد به همراه داشته باشد.
  • عدم رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان: زنان باردار گاهی اوقات نسبت به بو یا مزه خمیردندان حساس شده و به همین خاطر ازمسواک زدن خودداری می‌کنند. به این ترتیب با عدم رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان، فرد در معرض خطر ابتلا به مشکلات  دندان و نیز دچار شدن به درد دندان در طول دوره بارداری قرار می‌گیرد.

التهاب لثه در بارداری


تغییرات هورمونی دوران بارداری می‌توانند تأثیر منفی بر سلامت دهان داشته باشند. برای مثال، برخی زنان دچار «التهاب لثه بارداری» می‌شوند، که نوعی التهاب لثه‌ها است که باعث ورم و حساس شدن آن‌ها می‌شود. همچنین ممکن است در هنگام مسواک زدن یا کشیدن نخ دندان لثه‌ها کمی خونریزی کنند. التهاب لثه در صورت درمان نشدن می‌تواند باعث بروز انواع جدی‌تری از بیماری‌های لثه شود. معمولاً، برای پیشگیری از این عارضه توصیه می‌شود دندان‌ها با فواصل زمانی کمتری توسط دندانپزشک تمیز شوند.

افزایش خطر پوسیدگی دندان‌ها


زنان باردار، به برخی دلایل، بیش از سایرین در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند. خوردن بیش از حد کربوهیدرات‌ها می‌تواند باعث پوسیدگی دندان‌ها شود. تهوع صبحگاهی مقدار اسیدی که دهانتان در معرض آن قرار می‌گیرد را افزایش می‌دهد، که این می‌تواند باعث خوردگی مینای دندان‌هایتان شود.

همچنین خیلی از زنان در طول بارداری، معمولاً به دلایل مختلفی از جمله تهوع صبحگاهی، حساس‌تر شدن رفلکس گگ ، حساس شدن لثه‌ها و خستگی، روزی دو بار مسواک زدن و کشیدن نخ دندان، که برای دندان‌ها ضروری است، را انجام نمی‌دهند. بسیار مهم است که در طول بارداری امور بهداشتی روزانه خود را به طور مرتب انجام دهید زیرا مشخص شده که پیروی از عادات بد در این دوره با زایمان زودرس، کاهش رشد نوزاد در رحم، دیابت بارداری و پره اکلامپسی در ارتباط است.

کم خطر ترین زمان انجام  کارهای دندانپزشکی در دوران بارداری چه زمانیست؟


کم خطرترین زمان برای انجام کارهای دندانپزشکی در زمان بارداری، سه ماهه دوم بارداری است. زیرا نگرانی ایجاد سقط و یا عوارض جنینی که در سه ماهه اول وجود دارد از بین رفته است و از طرفی در سه ماهه سوم بارداری، برای زن حامله سخت است که مدت طولانی روی صندلی دندانپزشکی دراز بکشد تا روی دندانش کار شود.

بنابراین کارهای غیر ضروری دندانپزشکی را البته با نظر دندانپزشکتان تا بعد از زایمان به تعویق اندازید و کارهای ضروری را که می توان تا مدتی به تاخیر  انداختدر سه ماهه دوم انجام دهید. اما گاهی اوقات مجبور می شوید کارهای فوری و اورژانسی دندانپزشکی مثل عصب کشی و یا کشیدن دندان، درمان دندان درد، آبسه و عفونت پیش‌رونده دندانی، ترمیم پوسیدگی‌های مهاجم و جرم‌گیری البته در صورت مشاهده علایم بیماری پیش‌رونده لثه را در زمان بارداری انجام دهید .در این موارد اصلا نگران نباشید.

سفید کردن دندانها و اعمال زیبایی دندان مانند درمان‌های ارتودنسی، درمان‌های زیبایی و برخی درمان‌های ترمیمی و جراحی‌های زیبایی فک و ایمپلنت را بهتر است پس از تولد نوزادتان انجام دهید. انجام این درمان‌ها در دوران بارداری اصلاً توصیه نمی‌شود، چون به‌راحتی می‌توان انجام آنها را به بعد از زایمان موکول کرد.

رادیولوژی دندانی و بارداری


 عموماً در عکس‌های رادیوگرافی دهان و دندان چه دوزی از اشعه به جنین وارد می‌شود؟

طبق برآوردها، دوز اشعه وارد شده به جنین در عکس‌های رادیولوژی دندانپزشکی بین ۳/۰ تا ۱ میکروسیورت است. این مقدار از دوز ناشی از تابش زمینه‌ که جنین روزانه به طور طبیعی دریافت می‌کند کمتر است.

 چگونه می‌توان قبل از انجام اعمال رادیوگرافی دهان و دندان متوجه شد که بیمار زن باردار است؟

اطلاعات مربوط به بارداری می‌بایست از خود بیمار کسب شوند. همیشه زنی که در سنین باروری قرار دارد باید باردار تلقی شود، مگر اینکه عکس آن اثبات شود. اگر بیمار باردار بود باید سعی شود تشخیص با روش‌های غیررادیولوژی انجام گیرد. در صورت ضروری بودن عکس رادیولوژی، باید آن را انجام داد، البته باید این کار در نهایت دقت و با رعایت دقیق اصول ایمنی صورت گیرد. به دلیل «ترس» گسترده‌ای که از مضر بودن اشعه برای نوزاد وجود دارد، بهتر است پیش از انجام آزمایش، با بیمار در مورد سطح پرتودهی و خطرات احتمالی آن صحبت شود. همچنین، باید در اتاق انتظار نیز برای زنان باردار علائم هشدار دهنده نصب شود.

 گرفتن عکس رادیولوژی دندانپزشکی از زنان باردار چه خطراتی را متوجه جنین خواهد ساخت، در چنین شرایطی چه توصیه‌هایی می‌توان داشت؟

از آنجا که در عکس‌های رادیولوژی دندانپزشکی تنها چند میکروسیورت اشعه تابیده می‌شود، احتمال بروز مشکلات ناشی از تابش برای جنین بسیار ناچیز است. احتمال ابتلای نوزاد متولد نشده به دلیل قرار گرفتن در معرض یک دوز جنینی۱۰ میکروسیورتی چند هزار بار کمتر از خطر بروز سرطان در کودکان به دلیل دوز ناشی از تابش زمینه‌ است. همچنین، احتمال بروز ناهنجاری ژنتیک ناشی از یک دوز جنینی، در مقایسه با ناهنجاری‌های ژنتیک ناشی از دوز تابش زمینه، از این هم کمتر است. بنابراین دوزهایی که بیماران طی اَعمال عادی رادیوگرافی دهان و دندان دریافت می‌کنند آنقدر زیاد نیست که مانع از انجام این آزمایش‌ها شود، پس اگر بیماران در این زمینه دغدغه‌ای داشتند باید ایشان را از بی‌خطر بودن درمان مطمئن ساخت.

منابع:

ماما سایت
کلینیک محتشم
کلینیک دندانپزشکی تهران
ایران ماما
بیتوته
دنت بوک

دسته‌بندی نشده

پاسخ دهید

دیدگاه
نام*
ایمیل*
وب سایت*