رابطه‌ی دیابت با بیماری‌های لثه و دهان

درصورتی‌که به دیابت مبتلا هستید، احتمالاً می‌دانید که این بیماری بر روی چشم‌ها، اعصاب، کلیه‌ها، قلب و سایر اندام‌های اصلی بدن تأثیر می‌گذارد. اما آیا از تأثیرگذاری نامطلوب این بیماری بر وضعیت دهان و دندان‌های خود نیز مطلع می‌باشید؟ در واقع باید بدانید افراد مبتلا به دیابت در معرض ریسک بالاتر ابتلا به بیماری‌های لثه و دندان قرار دارند.

بهداشت دهان و دندان نقش با اهمیتی در سلامت بدن دارد. این شرایط در حالی است که برای افراد مبتلا به دیابت، مشکلات دندان‌ها و لثه می‌تواند بیشتر رایج بوده و عوارض جدی‌تری را برای سلامتی فرد به همراه داشته باشند. پلاک لایه نازک و چسبناکی از باکتری‌ها است که دائماً روی دندان‌ها و در امتداد خط لثه‌ها شکل می‌گیرد. پلاک حاوی باکتری‌هایی است که باعث پوسیدگی دندان‌ها و بیماری‌های لثه می‌شوند. جرم دندان همان پلاک سخت شده است که روی مینای دندان‌ها و زیر خط لثه می‌چسبد.

به همین دلیل درصورتی‌که مبتلابه دیابت هستید، مراقبت از وضعیت دهان و دندان نقش بااهمیت‌تر در مقایسه با شرایط عادی خواهد داشت. به‌هرحال این شرایط به معنی این نیست که فرد بیمار لازم است از روش‌های درمان خاص یا متفاوت دندان‌پزشکی استفاده کند. در واقع آشنایی با نحوه مراقبت صحیح از دندان‌ها می‌تواند یک بخش با اهمیت در زندگی افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ یا دیابت نوع ۲ باشد. به خاطر داشته باشید در صورت ابتلا به دیابت همواره لازم است دندان‌پزشک از این مشکل مطلع شود.

علائم دیابت کنترل نشده


علائم هشدار دهنده دیابت در تمام بخش‌های بدن قابل مشاهده هستند. بیمارانی که قند خونشان بالا تشخیص داده شده، به شدت احساس تشنگی کرده یا به مقدار زیاد ادرار می‌کنند. کاهش وزن و خستگی مفرط هم از دیگر علائم دیابت هستند. دیابت همچنین باعث می‌شود بیمار افت شدید قند خون خود را احساس نکند.

دیابت، در صورت درمان نشدن، بر دهان نیز تأثیر منفی می‌گذارد. این تأثیرات عبارتند از:

  • بزاق کاهش یافته و بیمار در دهان خود احساس خشکی می‌کند (البته خشکی دهان می‌تواند ناشی از برخی داروها نیز باشد).
  • از آنجا که بزاق از دندان‌ها محافظت می‌کند، خطر پوسیدگی دندان‌ها و بیماریهای لثه و دهان  هم افزایش می‌یابد.
  • لثه‌ها ملتهب شده و مکرراً خونریزی می‌کنند (ورم لثه)
  • بیمار در احساس مزه خوراکی‌ها دچار مشکل می‌شود.
  • زخم‌ها دیرتر التیام می‌یابند.
  • بیمار بیشتر مستعد عفونت‌های درون دهان می‌شود.
  • دندان‌های کودکان مبتلا به دیابت زودتر از همسالانشان می‌رویند.

برخی مشکلات دهانی دیگر که با دیابت مرتبط هستند


بیماری‌های دهان و دندان در افراد مبتلا به دیابت:
۱) بیماری لثه
۲) پوسیدگی دندانی
۳) خشکی دهان که از نظر بالینی زروستومیا نام دارد
۴) عفونت‌های قارچی
۵) ضایعات دهانی
۶) اختلال در حس چشایی
۷) عفونت و تاخیر در بهبود.

ملاحظات ویژه برای بیماران مبتلا به دیابت که نیاز به مراقبت از دهان و دندان خود دارند.شما باید به طور منظم به دندانپزشک مراجعه نمایید. بیماران مبتلا به دیابت که تحت مراقبت‌های خوب پزشکی قرار دارند عموماً قادر به انجام همه انواع مراقبت‌های دندانی هستند. شما باید همیشه:

  • وعده غذایی نرمال خود را قبل از قرار ملاقات با دندانپزشک میل کنید.
    • داروهای خود را مطابق برنامه مصرف کنید.
    • دستگاه سنجش قند خون خود را در هنگام ملاقات با دندانپزشک همراه داشته باشید.
    • هر دستور العملی که دندانپزشک شما برای بعد از عمل ارائه می‌دهد را رعایت کرده و داروهای تجویزی را مصرف نمایید.
    • اگر فکر می‌کنید پس از انجام اعمال دندانپزشکی حال مساعد یا احساس خوبی ندارید به دندانپزشک خود اطلاع دهید و وقت ملاقات دیگری با وی تنظیم کنید و در صورت لزوم به پزشک خود نیز مراجعه کرده و با وی مشورت کنید.

هر موقع که به دندانپزشک مراجعه کردید وی را در مورد تغییرات دارویی یا عوارض مرتبط با بیماری خود مطلع سازید.برای کارهای عادی دندانپزشکی (مثل معاینات، پر کردن‌های ساده، تمیز کردن معمولی دندان‌ها) هیچ تغییری در ارائه مراقبت‌های دندانی برای بیمار نیاز نیست.

عمل‌های دندانپزشکی پیچیده‌تر نظیر عمل جراحی گسترده یا درمان عفونت لثه جدی ممکن است با کنترل نرمال دیابت شما تداخل داشته باشد. در چنین مواردی دندانپزشک باید با همکاری و همفکری پزشک شما بهترین رویکرد درمانی را انتخاب و اجرا نماید. برای مثال اگر شما نیاز به جراحی دارید که به صورت موقتی در غذا خوردن شما اختلال ایجاد می‌کند باید اصلاحاتی در تغذیه و مقدار داروهای شما (آنتی بیوتیک) تجویز و انجام شود.

نهایتاً اگر شما متوجه تغییرات غیر عادی در دهان خود شدید (مثل تورم، درد، نواحی قرمز) باید در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشان دهنده وجود عفونت در دهان شما باشد که در کنترل قند خون شما اخلال ایجاد می‌کند و باعث می‌شود توانایی شما در مبارزه با عفونت کاهش بیابد. در نتیجه درمان عفونت شما بسیار سخت خواهد شد.

شیوه های درمان


بیماریهای پریودنتال ششمین عارضه اصلی از عوارض شناخته شده ناشی از دیابت می باشد . اگر بیماران در مراحل اولیه از بیماری لثه های خود آگاهی یابد، دندانپزشک می تواند با اتخاذ روش درمان مناسب ، بیماری لثه ها را متوقف کرده و سلامتی گذشته را به لثه ها بازگرداند و مانع از بین رفتن دندان ها گردد .

اگر دیابت به خوبی کنترل شود درمان پریودنتال در بیماران دیابتی همانند بیماران غیر دیابتی خواهد بود . در مراحل اولیه بیماری لثه ، معمولا درمان  شامل جرم گیری است . روشی که در آن جرم دندان از اطراف دندانها برداشته می شود و سطوح ریشه صاف می گردد. در موارد پیشرفته شاید درمانهای بیشتری نیاز باشد . با این حال بیمارانی که مشکلی در کنترل دیابت خود دارند شاید به یک برنامه درمانی مناسب نیاز داشته باشند . بسته  به تعیین روش درمان ، دندانپزشک و پزشک می توانند با هم دیگر همکاری کنند تا هر دو موفق به کنترل دیابت و بیماری لثه ها گردند .

پیشگیری از بیماریهای پریودنتال


تمیز کردن روزانه پلاک دندان ، تشکیل جرم را به حداقل خواهد رساند اما کاملا از بوجود آمدن  آن جلوگیری نمیکند. تمیز کردن (جرم گیری ) حداقل ۲ بار در سال برای پاک نمودن رسوباتی که در محل هایی که با مسواک یا نخ دندان زدن یا روشهای دیگر آنها را تمیز نکرده ،ضروری است. اگر شما بخواهید بیماریهای پریودنتال(لثه)  را درمان کنید شاید مکررا به جرم گیری نیاز پیدا کنید با تحت کنترل گرفتن دیابت احتمال اینکه بیمار دیابتی به بیماریهای پریودنتال مبتلا شود کمتر می شود .

نتایج تحقیقات نشان می دهند که بیماران دیابتی که با کنترل ضعیف می باشند ،پاسخ متفاوتی به پلاک دندان باکتریایی نسبت به بیماران دیابتی که به خوبی کنترل می شوند ، می دهند . این بیماران ، فرایندهای مخرب بیشتری در بافت لثه ها یشان دارند  که باعث از بین رفتن سریع لثه ها ، استخوان و در نهایت لقی دندانها می شود.

منابع:

دکتر سلام
دکتر کاشفی مهر
گروه ارتودنسی ایده‌آل
کلینیک سروش
کلینیک محتشم

دسته‌بندی نشده

پاسخ دهید

دیدگاه
نام*
ایمیل*
وب سایت*