فلوراید تراپی در کودکان وبزرگسالان

مشکلات پوسیدگی دندان‌ها در بزرگسالان به صورت تدریجی از زمان کودکی شکل می‌گیرد. فلورایدتراپی یکی از روش‌های مناسب جهت پیشگیری و کاهش پوسیدگی در دندان کودکان است. فلوراید یک عامل شناخته شده در مقابله با پوسیدگی دندان است. پوسیدگی دندان هنگامی رخ می‌دهد، باکتری‌های تولیدکننده اسید مینای سخت محافظت‌کننده دندان‌ها را حل می‌کنند. فلوراید ماده اولیه ی ضد پوسیدگی است که به صورت سیستمیک(داخل بدن) و موضعی عمل می کند و به عنوان یک معیار مطمئن و موثر در جوامع بشری برای کاهش شیوع و وقوع پوسیدگی های دندان است.

فلوراید تراپی چیست و چه اهمیتی دارد؟


استفاده از فلوراید اهّمیت ویژه ای در کنترل و پیشگیری از پوسیدگی دندان بویژه در سطوح بین دندانی دارد. فلورایدتراپی به معنای کاربرد موضعی فلوراید به صورت دوره ای بر روی دندان های کودکان، به منظور افزایش مقاومت آنها در برابر پوسیدگی است. در این روش دندانپزشک ابتدا دندان ها را با برس و خمیر مخصوص تمیز می کند و سپس فلوراید بصورت ژل یا وارنیش روی دندان ها  مالیده می شود. پس از آن، کودک باید چند بار آب دهان خود را خالی کند ولی دهان نباید شسته شود و تا نیم ساعت هم کودک نباید چیزی بخورد یا بیاشامد.

توصیه می شود فلورایدتراپی در مطب، از وقتی که همه ی دندان های شیری رویش یافتند (حدود ۳ سالگی) شروع شود و تا ۲۲ سال بعد از رویش آسیای دوم دائمی (حدود ۱۴ سالگی) با نظر دندانپزشک ۶-۳۳ ماه یکبار ادامه یابد.

همزمان با فلورایدتراپی در مطب، ممکن است دندانپزشک برای برخی کودکان بالای شش سال که در خطر بالای ایجاد پوسیدگی دندان هستند، کاربرد دهان شویه فلوراید را در منزل تجویز کند.فیشور سیلانت با پایه رزین در پیشگیری از پوسیدگی سطح حفره‌ها و شیارهای دندان در کودکان و نوجوانان با درزگیری مینای دندان ، مؤثر است.

نگهداری سیلانت یک عامل حیاتی ‌برای اثربخشی سیلانت‌های رزینی است و این نگهداری معیار سنجش اثربخشی سیلانت است. میزان نگهداری سیلانت با گذشت زمان کاهش می‌یابد. تاثیر پیشگیرانه پوسیدگی سیلانت، با تعویض سیلانت تحت الشعاع قرار می‌گیرد و خطر پوسیدگی را به میزان نسبتاً بالایی کاهش می‌دهد. سیلانت با پایه رزین اولین مواد انتخابی برای درزگیرهای مینای دندان است.

مزایا


مزیت اصلی دهانشویه فلوراید و دیگر محصولات فلوراید این است که این ماده می تواند از ایجاد پوسیدگی در دندان ها پیش گیری کند. این  ماده همچنین می تواند فرآیند فرسایش تدریجی فعلی دندان را معکوس کند. د

ر صورتی که پلاک بر روی دندان های شما تشکیل شده و باعث از بین رفتن مینای دندان و نارضایتی از طرح لبخند شده باشد، فلورایدتراپی می تواند با جایگزینی مواد معدنی مینای دندان از فرسایش  بیشتر مینا جلوگیری کرده و حتی فرآیند فرسایش را معکوس کند. در حقیقت این شرایط می تواند به سالم باقی ماندن دندان ها کمک موثر کند.

فلوراید تراپی در صورتی که شما نیاز به مراقبت های خاص دهانی دارید، اهمیت بیشتری پیدا می کند. همه افرادی که از بریس های دندان استفاده می کنند، می بایست بطور منظم از فلوراید تراپی برای پیش گیری از رشد و تجمع باکتری ها در زیر سیم های فلزی بهره گیرند.

همچنین افرادی که از رادیو درمانی برای درمان سرطان در ناحیه سر یا گردن استفاده می کنند، می بایست فلوراید تراپی را برای خود در اولویت قرار دهند، زیرا رادیو درمانی می تواند به غدد بزاقی دهان آسیب وارد کند. در حقیقت بزاق دهان نقش با اهمیت در خنثی کردن تاثیر اسیدهای مضر آزاد شده در هنگام جویدن غذا در دهان دارد و کاهش بزاق دهان می تواند احتمال ابتلای شما به پوسیدگی دندان، آسیب به مینای دندان و در نتیجه نیاز به اصلاح طرح لبخند را افزایش دهد.

چه کسانی می‌بایست از وارنیش فلوراید استفاده کنند؟


درمان با فلوراید به‌طور خاص برای کودکان زیر سن شش سال مفید است. در حقیقت کودکان در معرض ریسک بالای پوسیدگی دندان قرار دارند. کودکان به‌طور خاص به خاطر یک یا چند مورد از عوامل زیر در معرض این مشکل قرار دارند:

  • سابقه پوسیدگی دندان برای مادر، کودک، و یا سایر اعضای خانواده
  • استفاده از مواد غذایی حاوی قند فراوان همچون شیر غنی شده، آب میوه یا سایر مایعات شیرین در طول شب و یا در تمام طول مدت روز
  • شرایط اقتصادی و اجتماعی
  • مراقبت‌های خاص مورد نیاز برای رعایت سلامت دهان و دندان
  • به دنیا آمدن پیش از موعد یا وزن کم در هنگام تولد
  • مصرف داروهای خاص که حاوی قند بوده یا باعث خشکی دهان می‌شوند.

علاوه بر این فلوراید درمانی به‌طور خاص برای افرادی مهم است که دارای شرایط خاص زیر باشند:

  • افرادی که از بریس‌هایارتودنسی استفاده می‌کنند باید به‌طور منظم از فلوراید درمانی استفاده نمایند تا به این ترتیب از گیر افتادن  باکتری زیر سیم‌های ارتودنسی جلوگیری کنند.
  • افرادی که از رادیوتراپی برای درمان سرطان در ناحیه سر یا گردن استفاده می‌کنند می‌بایست فلوراید درمانی را به عنوان یک اولویت در نظر بگیرند. در حقیقت رادیوتراپی می‌تواند به غدد خاص که وظیفه تولید بزاق در دهان را بر عهده دارند، آسیب وارد کرده و دندان‌ها را در معرض ریسک بالای پوسیدگی قرار دهند.
  • فلوراید درمانی برای افرادی کهدندان‌های حساس دارند، مناسب است. گاهی اوقات به خاطر مسواک زدن شدید، ممکن است به ناحیه  پایین دندان در نزدیکی خط لثه آسیب ناخواسته وارد شود. در ادامه ممکن است این نواحی به شدت حساس شود و گاهی اوقات حتی فلوراید درمانی نیز نمی‌تواند برای رفع مشکل مفید باشد. در صورت مواجه شدن با این شرایط دندان‌پزشک می‌تواند از پرکردگی رزین کامپوزیت برای پوشاندن نواحی حساس دندان استفاده کند.

فلوراید تراپی برای چه سنینی مناسب است؟


به دلیل تاثیر شگفت انگیز فلوراید بر پوسیدگی دندانی، استفاده از آن برای تمام سنین و زیر نظر دندانپزشک توصیه می­­گردد. اما به طور کلی مهم ترین گروه های سنی به شرح زیر اند:

کودکان زیر ۶ سال: حفاظت از دندان های شیری و مقاوم سازی جوانه دندان های دایمی در برابر پوسیدگی

کودکان و نوجوانان ۶-۱۶ سال: حفاظت از دندان های دایمی در حال رویش به خصوص دندان های آسیا که بسیار در معرض پوسیدگی هستند.

بزرگسالان: فلوراید تراپی در بزرگسالان نیز بسیار موثر است به خصوص در مواردی مانند خشکی دهان (طبیعی یا به علت مصرف دارو)، تحلیل لثه و دندان های حساس، پوسیدگی حداقل یک دندان در یک سال اخیر، وجود روکش در دهان، بیماران تحت درمان ارتودنسی و بیماران سرطانی که شیمی­ درمانی می شوند.

انواع فلوراید درمانی


روش‌های درمان با فلوراید معمولاً برای دندان کودک، که در حال رشد است، استفاده می‌شود. کودکی که سابقه پوسیدگی دندان داشته یا در معرض ریسک بالای دچار شدن به آن قرار دارد، می‌بایست فلوراید بیشتری مصرف کند. این کار به معدنی شدن مجدد دندان‌ها کمک می‌کند. بسیاری از کودکان هر شش ماه یک‌بار تحت فلوراید درمانی قرار می‌گیرند. حتی اگر کودکان  به‌طور معمول آب حاوی فلوراید مصرف کنند هم می‌توان با استفاده از این درمان‌ها ایمنی دندان‌هایشان در برابر خطر پوسیدگی افزایش داد.

دهان‌شویه‌های فلوراید هم می‌توانند به کودکان دارای سابقه پوسیدگی یا آن‌هایی که در معرض ریسک بالای پوسیدگی قرار دارند کمک کنند. این دهان‌شویه‌ها برای کودکان بالای ۶ سال توصیه می‌شوند. آن‌ها را می‌توان از داروخانه‌ها و خیلی از فروشگاه‌ها تهیه کرد. علاوه بر این، ژل‌ها و دهان‌شویه‌های حاوی فلوراید تجویزی هم وجود دارند که میزان بالاتری از فلوراید را برای شخص فراهم می‌کنند.

کلاً، مکمل‌های فلوراید مخصوص کودکان ۶ ماهه تا ۱۶ ساله‌ای هستند که سطح فلوراید موجود در آب آشامیدنی‌شان کم بوده و در معرض ریسک بالای پوسیدگی دندان قرار دارند. این مکمل‌ها برای کودکان خردسال به صورت شربت و قطره و برای کودکان سنین بالاتر به صورت قرص وجود دارند. آن‌ها را دندانپزشک یا متخصص کودکان تجویز می‌کند.

فلوراید تراپی هم به کودکان و هم به بزرگسالان در جلوگیری از پوسیدگی دندان‌ها کمک می‌کند. درمان با فلوراید موضعی برای تمامی کسانی که در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند مناسب است. این نوع فلوراید تراپی مستقیماً روی دندان اعمال می‌شود.

عواملی که خطر پوسیدگی دندان‌ها را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  • داشتن سابقه حفره‌های دندانی
  • عدم مراجعه مرتب به دندانپزشک
  • عادات بدِ مسواک زدن
  • عادات بد غذایی، خصوصاً زیاد بودن میان وعده‌ها

بسیاری از داروهای معمول می‌توانند باعث خشک شدن دهان شوند، از جمله آنتی‌هیستامین‌ها و دارو‌های فشارخون بالا، اضطراب و افسردگی. بدون وجود بزاق کافی، پوسیدگی دندان سرعت می‌گیرد.

آماده‌سازی

قبل از آنکه در مطلب تحت فلوراید درمانی قرار بگیرید، باید دهان و دندان هایتان را تمیز کنید. ممکن است نیاز باشد که دندانپزشک لکه‌های دندان‌هایتان را پولیش کند. اگر در خانه از ژل یا دهان‌شویه فلوراید استفاده می‌کنید، قبل از مصرف  دندان‌هایتان را کاملاً مسواک کرده و نخ بکشید. اینکه شب‌ها قبل از خواب از محصولات فلوراید استفاده شود ایده خوبی است، زیرا موقعی که خوابید احتمال شسته و تخلیه شدن فلوراید این محصولات از دهانتان کمتر است.

روش کار

در فلوراید درمانی‌هایی که در دندانپزشکی انجام می‌شوند فلورایدی که شخص دریافت می‌کند بیشتر از فلوراید خمیردندان‌ها و دهان‌شویه‌های فلوراید بدون نسخه است. همچنین ترکیب شیمیایی مواد استفاده شده در فلوراید درمانی‌ با ترکیب شیمیایی محصولات بدون نسخه تفاوت داشته و ماندگاری آن‌ها روی دندان‌ها نیز بیشتر است. این نوع درمان هم برای کودکان و هم برای بزرگسالان مناسب هستند.

دندانپزشکان معمولاً از دو نوع ماده حاوی فلوراید برای فلوراید درمانی استفاده می‌کنند: فلوراید فسفات اسیدی (APF) و سدیم فلوراید خنثی. از سدیم فلوراید خنثی معمولاً برای افرادی استفاده می‌شود که دچار خشکی دهان (زروستومیا) بوده یا تاج یا پل هم‌رنگ دندان داشته یا دندان‌هایشان با فیلرهایی به رنگ دندان پر شد‌ه‌اند. فلوراید اسیدی باعث التهاب دهان‌های خشک می‌شود. همچنین می‌تواند در فیلرهای کامپوزینی پلاستیکِ هم‌رنگ دندان حفره‌های کوچکی ایجاد کند.

در فرایند درمان، فلوراید به صورت ژل، وارنیش روی دندان‌ها قرار داده می‌شود. البته دندان‌ها خشک می‌شوند تا فلوراید رقیق نشود. فوم یا ژل فلوراید به مدت یک تا چهار دقیقه و با استفاده از وسیله‌ای که شبیه محافظ دهان است اعمال می‌شود. وارنیش فلوراید هم مستقیماً روی بخش‌هایی از دندان که احتمال ایجاد حفره در آن‌ها بیشتر است مالیده می‌شود تا تقویت شوند. این یکی از مزایای وارنیش نسبت به ژل یا فوم است. همچنین میزان فلوراید موجود در وارنیش بسیار زیاد است. فلوراید موضعی با طعم‌های مختلف ارائه می‌شود، با این حال هرگز نباید از آن خورد.‌

معمولاً از مکمل‌های فلوراید برای کودکانی استفاده می‌شود که در معرض ریسک بالای پوسیدگی دندان قرار دارند. دوز روزانه مصرف آن‌ها بین ۲۵/۰ تا ۱ میلی‌گرم است. دوز مصرف، به سن کودک و مقدار فلوراید موجود در آبی که می‌نوشد بستگی دارد.

دندانپزشکان هر بار بیش از ۲۶۴ میلی‌گرم قرص فلوراید تجویز نمی‌کنند، زیرا دوز مسموم کننده فلوراید برای، مثلاً، یک کودک دو ساله به وزن ۱۰ کیلو ۳۲۰ میلی‌گرم است. اگر هرگونه پرسشی درمورد خطرات فلوراید دارید، با یک پزشک یا دندانپزشک صحبت کنید.

همه باید از خمیردندان‌های حاوی فلوراید استفاده کنند. مراقبت کودکان خردسال باشید، زیر آن‌ها به جای بیرون ریختن خمیردندان از دهان آن را می‌بلعند.‌ تنها به اندازه یک نخود خمیردندان روی مسواک کودکان بگذارید. آن‌ها را تشویق کنید تا حد ممکن خمیردندان را از دهانشان تخلیه کنند. از استفاده از خمیردندان‌های طعم‌دار برای کودکان خودداری کنید زیرا آن‌ها را تشویق به خوردن خمیردندان می‌کند.

منابع:

تبسم مهر
دکتر نوبهار
کلینیک محتشم
کلینیک دندانپزشکی
کلینیک دندانپزشکی تهران

دسته‌بندی نشده

پاسخ دهید

دیدگاه
نام*
ایمیل*
وب سایت*